Thay đổi tư duy lãnh đạo: Từ chỉ đạo sang hỗ trợ và đồng hành

Giới thiệu

Trong bối cảnh kinh doanh đang không ngừng phát triển, việc thay đổi từ một phong cách lãnh đạo chỉ đạo sang phong cách hỗ trợ và đồng hành đã trở thành yếu tố quyết định để xây dựng các tổ chức không chỉ bền vững mà còn gắn kết. Bài viết này sẽ đi sâu vào việc phân tích sự chuyển đổi này, và làm thế nào để áp dụng một cách hiệu quả trong môi trường làm việc hiện đại.

Chuyển đổi tư duy lãnh đạo: Từ kiểm soát sang trao quyền trong coaching mindset

1. Lãnh đạo đồng cảm: Chìa khóa mở cửa cho coaching mindset

Trong bối cảnh lãnh đạo hiện đại, việc chỉ đạo bằng lý trí và kỷ luật đã không còn phù hợp với mong muốn phát triển bền vững. Thay vào đó, khả năng đồng cảm đang được đánh giá là yếu tố cốt lõi giúp thúc đẩy văn hóa tổ chức và nâng cao hiệu quả làm việc nhóm. Lãnh đạo đồng cảm, một hình mẫu mới trong coaching mindset, không phải là dấu hiệu của sự yếu đuối, mà là sức mạnh mềm mang lại sức mạnh thực thụ.

Phương pháp lãnh đạo đồng cảm chủ yếu dựa trên khả năng lắng nghe sâu sắc và thấu hiểu tâm lý nhân viên. Simon Sinek, trong những bài nói chuyện nổi tiếng của ông, nhấn mạnh rằng: “Đồng cảm không phải là yếu đuối, mà là sống thật với chính bản thân mình.” Lãnh đạo đồng cảm tạo ra môi trường làm việc an toàn và thúc đẩy sự tương tác tự nhiên giữa các thành viên trong tổ chức. Thông qua sự đồng cảm, lãnh đạo có thể khám phá ra áp lực và mong muốn tiềm ẩn của nhân viên, từ đó có những quyết định vừa lý lẽ, vừa hợp tình.

Lãnh đạo theo coaching mindset không còn xem mình là trung tâm của tất cả. Thay vì ra lệnh, họ chọn cách đặt câu hỏi khuyến khích nhân viên tự giải quyết vấn đề. Theo mô hình COACH, các lãnh đạo chú trọng vào Quan tâm (Care), Sắp xếp (Organize), Thống nhất (Align), Thử thách (Challenge) và Giúp đỡ (Help). Những bước này không chỉ giúp tận dụng sự đa dạng trong đội ngũ mà còn tạo ra không gian để những ý tưởng sáng tạo được khai phá.

Một ví dụ điển hình là Satya Nadella của Microsoft, người đã thay đổi mạnh mẽ văn hóa công ty theo hướng đồng cảm hơn, giúp Microsoft không chỉ phát triển về mặt kinh doanh mà còn trở thành nơi làm việc lý tưởng cho nhân viên.

Thay đổi cách lãnh đạo sang một phong cách hướng tới đồng cảm và coaching không chỉ là một xu thế, mà đó còn là bước đi tất yếu để các tổ chức phát triển mạnh mẽ trong thời đại mới.

Tham khảo thêm về khác biệt giữa coaching, mentoring và training để hiểu rõ hơn về vai trò của coaching mindset trong quản lý hiện đại.

2. Hiệu quả của phong cách đồng cảm trong tư duy lãnh đạo kiểu coaching

Chuyển đổi từ phong cách lãnh đạo lạnh lùng sang đồng cảm trong môi trường doanh nghiệp không chỉ mang lại nhiều tác động tích cực mà còn thúc đẩy hiệu quả vượt trội trong lãnh đạo. Sự đồng cảm không phải là biểu hiện của sự yếu đuối, mà là một công cụ mạnh mẽ để xây dựng văn hóa tổ chức tích cực. Nhờ khả năng thấu hiểu cảm xúc của nhân viên, lãnh đạo có thể tạo nên một môi trường làm việc thân thiện và an toàn tâm lý, đồng thời tăng cường sự gắn kết và hiệu suất làm việc của đội ngũ.

Trước đây, phong cách lãnh đạo thường gắn liền với sự lạnh lùng và quyết liệt để giữ vững quyền lực. Tuy nhiên, nghiên cứu đã chỉ ra rằng, lãnh đạo có khả năng lắng nghe sâu sắc và hiểu được áp lực hay hoàn cảnh của nhân viên thường đạt được thành công cao hơn. Họ có thể đưa ra các quyết định phù hợp, thúc đẩy sự tin tưởng, và xây dựng một môi trường làm việc mở.

Mô hình lãnh đạo theo kiểu coaching khuyến khích lãnh đạo chú trọng đến sự phát triển tự nhiên của từng cá nhân. Thay vì ra lệnh, lãnh đạo trở thành người hỗ trợ, giúp nhân viên tự chủ và tự tin trong việc giải quyết vấn đề. Sự đồng cảm từ lãnh đạo không chỉ làm giảm bớt sự phản kháng trong tổ chức mà còn quản lý sự thay đổi một cách hiệu quả, thông qua việc hiểu và chia sẻ các mối lo ngại từ phía nhân viên.

Một ví dụ điển hình cho phong cách này là Satya Nadella, CEO của Microsoft. Ông đã thúc đẩy một văn hóa lãnh đạo mới, tập trung vào sự hợp tác và học hỏi liên tục[^7]. Điều này đã minh chứng rằng việc chuyển đổi từ lãnh đạo quyền lực tuyệt đối sang đồng cảm và hỗ trợ không chỉ phát triển con người mà còn mang lại hiệu quả bền vững cho tổ chức. Nếu bạn muốn khám phá các kỹ năng cần thiết để thực hiện phong cách coaching này, hãy tìm hiểu thêm qua các khóa học và tài nguyên hữu ích.

Nguyên tắc COACH trong tư duy lãnh đạo: Hỗ trợ và đồng hành nền tảng cho coaching mindset

1. Tích Hợp Mô Hình COACH Để Tạo Dựng Tư Duy Lãnh Đạo Huấn Luyện

Sự chuyển đổi từ phong cách lãnh đạo chỉ đạo sang coaching không chỉ là một xu hướng, mà là một sự cần thiết trong bối cảnh tổ chức hiện đại đang phải đối mặt với nhiều thách thức phức tạp. Lãnh đạo cần phải nắm bắt mô hình COACH để chuyển hóa cách thức quản lý, tạo môi trường làm việc nơi nhân viên được khích lệ và phát triển.

Mô hình COACH bao gồm các bước: Thiết lập khung trò chuyện, Hiểu rõ tình hình hiện tại, Khám phá, Hành động, và Khuyến khích động lực. Mỗi bước đóng vai trò thiết yếu trong việc xây dựng một cấu trúc huấn luyện hiệu quả, nơi lãnh đạo và nhân viên cùng hợp tác để xác định và đạt được mục tiêu phát triển.

Ngay từ bước Thiết lập khung trò chuyện, lãnh đạo cần đặt mục tiêu rõ ràng và cụ thể, mở đường cho một quá trình huấn luyện hiệu quả. Tiếp theo là Hiểu rõ tình hình hiện tại, khi đó lãnh đạo cần đặt ra những câu hỏi chiến lược để giác ngộ thực tại của coachee. Khám phá là giai đoạn lãnh đạo và coachee cùng nhau phân tích những góc nhìn mới, từ đó khơi dậy tư duy sáng tạo và giải quyết vấn đề.

Bước hành động tập trung vào Hành động, hướng dẫn coachee tự đưa ra quyết định, tự mình cam kết những thay đổi cần thiết qua việc chọn lựa hành động mới. Cuối cùng, Khuyến khích động lực giữ cho tiên trình luôn tiến triển thông qua việc điểm lại những tiến bộ đạt được.

Ứng dụng mô hình này mang lại lợi ích lớn lao, giúp lãnh đạo phát triển kỹ năng như giao tiếp, lắng nghe, và xây dựng mối quan hệ. Hơn nữa, việc tăng động lực làm việc và nâng cao hiệu suất đội nhóm là những kết quả tích cực thường thấy khi áp dụng coaching mindset. Quan trọng nhất, đây là một bước ngoặt giúp tổ chức trở nên linh hoạt và có khả năng thích nghi cao.

Thực tế đã chỉ ra sự vượt trội của coaching so với các kiểu lãnh đạo truyền thống, điều mà mọi lãnh đạo hiện đại không thể bỏ qua nếu muốn thành công trong sự nghiệp quản lý.

2. Tư duy phục vụ: Trụ cột bền vững cho phong cách lãnh đạo huấn luyện

Trong bối cảnh lãnh đạo hiện đại, tư duy phục vụ là yếu tố trung tâm trong việc xây dựng một môi trường làm việc hiệu quả và gắn kết. Đây không chỉ đơn thuần là việc hỗ trợ và đồng hành cùng đội ngũ, mà còn là khả năng khai phá tiềm năng cá nhân, giúp mỗi thành viên trong tổ chức tìm ra con đường phát triển phù hợp nhất cho mình. Với nguyên tắc COACH, lãnh đạo không chỉ tập trung vào việc ra lệnh mà còn đặt trọng tâm vào việc đặt câu hỏi thông minh và lắng nghe kỹ lưỡng.

1. Thiết lập khung trò chuyện (Frame the conversation): Đây là bước đầu tiên và cực kỳ quan trọng, là nền tảng để cuộc thảo luận trở nên ý nghĩa. Lãnh đạo cần thiết lập rõ ràng mục tiêu và kỳ vọng kết quả, giúp cho cuộc trò chuyện diễn ra một cách có định hướng rõ ràng.

2. Hiểu rõ tình hình hiện tại (Understand the current state): Qua việc đặt ra các câu hỏi mang tính khai thác, lãnh đạo và nhân viên sẽ cùng hiểu rõ bối cảnh thực tế. Điều này giúp nhận diện những điểm mạnh và điểm yếu hiện tại, cũng như những thách thức cần giải quyết.

3. Khám phá chi tiết (Exploring): Khi đã hiểu rõ tình hình, bước tiếp theo là đi sâu vào chi tiết. Điều này giúp phân tích nguyên nhân của các vấn đề và tìm kiếm các giải pháp sáng tạo, từ đó mở ra nhiều lựa chọn và chiến lược khả thi khác nhau.

4. Hành động cụ thể (Action): Dựa trên các giải pháp đã thảo luận, lãnh đạo sẽ hỗ trợ nhân viên lựa chọn và cam kết thực hiện các hành động cụ thể nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra.

5. Đánh giá tiến trình (Review) và Khuyến khích động lực (Encourage momentum): Không chỉ theo dõi và đánh giá tiến trình, lãnh đạo còn phải biết khích lệ, thúc đẩy động lực cho đội ngũ, đồng thời công nhận nỗ lực và trách nhiệm của họ.

Tham khảo thêm các kỹ thuật coaching cơ bản, để cải thiện năng lực lãnh đạo theo phong cách coaching.

Tư duy phục vụ trong mô hình COACH giúp tạo ra một văn hóa tổ chức nơi sự hợp tác và phát triển không ngừng nghỉ trở thành mục tiêu chung. Chính nhờ vậy, các nhà lãnh đạo có thể tối ưu hóa tiềm năng con người và đẩy mạnh hiệu quả tổ chức.

Tác Động Tích Cực và Phát Triển Môi Trường Làm Việc với Coaching Mindset

1. Khơi Dậy Sức Sống Tại Nơi Làm Việc Qua Tư Duy Coaching

Coaching mindset là một phương pháp quản lý hiện đại trong bối cảnh kỷ nguyên số hóa và toàn cầu hóa. Nó không chỉ đơn thuần là việc hướng dẫn, mà hơn thế nữa là thúc đẩy một môi trường làm việc tích cực, nơi mỗi cá nhân được phát triển tối đa tiềm năng của mình. Bằng cách áp dụng coaching mindset, doanh nghiệp có thể đạt được một nền văn hóa làm việc linh hoạt, sáng tạo và đầy cảm hứng.

Một trong những yếu tố cốt lõi của coaching mindset là cam kết hỗ trợ nhân viên. Điều này có nghĩa là người lãnh đạo luôn ở phía sau, khuyến khích và hỗ trợ đội ngũ của mình. Thay vì áp đặt, nhà lãnh đạo sẽ lắng nghe và gợi mở những hướng đi mới, giúp nhân viên tự tin và chủ động hơn trong công việc.

Một không gian làm việc tích cực bắt đầu từ việc lắng nghe tích cực và tôn trọng các ý kiến từ mọi thành viên. Khi nhân viên cảm thấy rằng ý kiến của họ được lắng nghe và đánh giá đúng mức, họ sẽ cảm thấy tự hào và có động lực cao hơn. Điều này tạo ra một nền tảng vững chắc của sự tín nhiệm và gắn kết giữa lãnh đạo và nhân viên.

Để thúc đẩy khả năng sáng tạo, nhà lãnh đạo với coaching mindset thường đặt câu hỏi mạnh mẽ thay vì đưa ra câu trả lời. Thay vì giải quyết vấn đề cho nhân viên, lãnh đạo sẽ khơi gợi bằng cách đặt câu hỏi để nhân viên tự tìm kiếm giải pháp. Chính điều này giúp tăng cường khả năng tự chủ và đưa đội ngũ đến sự trưởng thành nhanh chóng hơn.

Việc xây dựng một tư duy phát triển (growth mindset) là cần thiết để mỗi nhân viên không ngần ngại học hỏi từ những thất bại và dấn thân vào những thử thách mới. Nhà lãnh đạo có tư duy phát triển không chỉ coi thành công là đích đến mà đánh giá cao cả quá trình hướng tới thành công, khuyến khích nhân viên dũng cảm đối mặt với những thách thức.

Trong môi trường làm việc tích cực, giao tiếp minh bạch và hai chiều trở thành nền tảng để thông tin được truyền đạt một cách chính xác và kịp thời. Sự giao tiếp mở giữa cấp trên và cấp dưới giúp tạo ra sự hiểu biết và đồng tâm xây dựng mục tiêu chung.

Ứng dụng mô hình này đem lại nhiều lợi ích như cải thiện năng suất, nâng cao sự tự tin của nhân viên và tạo dựng một đội ngũ gắn kết. Việc thiết lập văn hóa lắng nghe và sẻ chia không chỉ giúp phát triển kỹ năng cá nhân mà còn làm phong phú thêm mối quan hệ trong tổ chức. Để học thêm về cách khắc phục kháng cự khi áp dụng coaching mindset, bạn có thể tham khảo thêm tại cách xử lý kháng cự và thiếu hợp tác khi coaching.

2. Ra quyết định: Khi dữ liệu và cảm xúc gặp nhau trong coaching mindset

Trong thế giới kinh doanh hiện đại, việc chỉ dựa vào dữ liệu để ra quyết định không còn là đủ. Đây là lúc mà phong cách lãnh đạo với coaching mindset đóng vai trò quan trọng, giúp cân bằng giữa việc phân tích dữ liệu và yếu tố cảm xúc để đưa ra những quyết định toàn diện, từ đó tạo ra môi trường làm việc tích cực và hiệu quả.

Bằng cách sử dụng coaching mindset, lãnh đạo có cơ hội không chỉ nhìn vào những con số khô cứng mà còn khai thác sâu hơn vào mặt cảm xúc và tâm lý của đội ngũ. Các quyết định được đưa ra không chỉ dựa trên dữ liệu mà còn qua việc hiểu rõ nhu cầu và tiềm năng cá nhân của nhân viên. Kết quả là, người lãnh đạo có thể tối ưu hóa sự phát triển cá nhân và nghề nghiệp của cả đội ngũ, từ đó nâng cao năng suất và sự hài lòng nhân sự.

Một trong những điểm mấu chốt của việc kết hợp dữ liệu và cảm xúc chính là khả năng đặt câu hỏi. Thay vì chỉ lắng nghe và xử lý thông tin bề mặt, người lãnh đạo với tư duy coaching sẽ sử dụng các câu hỏi mở để khơi dậy suy nghĩ sâu sắc từ nhân viên. Điều này không chỉ giúp thu thập quá trình ra quyết định phong phú hơn mà còn thúc đẩy sự gắn bó và sáng tạo.

Hơn nữa, sử dụng dữ liệu kết hợp với cảm xúc cũng giúp tạo ra một môi trường làm việc tích cực, nơi mà phạm sai lầm được coi như một cơ hội học hỏi, không phải điểm chấm dứt. Điều này thúc đẩy một tư duy phát triển nơi nhân viên cảm thấy tự tin hơn trong việc thử nghiệm và đưa ra những ý tưởng mới mà không lo sợ bị phán xét, góp phần quan trọng trong việc nâng cao tinh thần đổi mới.

Để hưởng lợi tối đa từ phương pháp này, các công ty có thể cân nhắc tổ chức các khóa đào tạo và buổi brainstorming, giúp nhân viên không chỉ học hỏi cách sử dụng dữ liệu mà còn hiểu rõ và kết hợp yếu tố cảm xúc vào công việc hàng ngày. Để tìm hiểu thêm về cách sử dụng coaching mindset trong việc quản lý hiệu suất, bạn có thể tham khảo tại đây.

Tóm lại, sự kết hợp giữa dữ liệu và cảm xúc trong ra quyết định không chỉ giúp gia tăng hiệu quả công việc mà còn tạo ra một văn hóa tổ chức tích cực, là nền tảng cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Kết luận

Những thay đổi trong tư duy lãnh đạo từ chỉ đạo sang hỗ trợ không chỉ cần thiết mà còn bắt buộc để đảm bảo một tổ chức bền vững và thành công. Áp dụng các nguyên tắc của coaching mindset giúp nâng tầm cả về hiệu quả công việc lẫn giá trị con người, mang lại môi trường làm việc lành mạnh và tích cực.
Bạn đã sẵn sàng nâng cao hiệu suất và phát triển đội ngũ? Yêu cầu tư vấn ngay để nhận chương trình đào tạo và lộ trình phát triển thói quen huấn luyện tại Coaching Skills For Manager.

Về chúng tôi

Coaching Skills For Manager là Học viện đào tạo chuyên sâu thuộc VMP Academy, Coaching Skills cung cấp các giải pháp đào tạo thực chiến về năng lực huấn luyện dành cho quản lý. Chúng tôi giúp biến nhà quản lý thành những người lãnh đạo khai vấn, có khả năng xây dựng đội ngũ tự chủ, sáng tạo và hiệu suất cao. Khám phá lộ trình phát triển năng lực lãnh đạo tại: www.coachingskills.vn